Kerk der Friezen
Kort
De Kerk der Friezen, officieel de Kerk van de Heiligen Michaël en Magnus, is begin 2005 het officiële pastorale centrum voor Nederlanders in Rome geworden, een functie die de kerk in feite al vanaf 1985 vervulde.
Pastoraal centrum voor Nederlanders in Rome
Op 30 januari 2005 werd een decreet afgekondigd dat de status van de Kerk der Friezen (officieel: kerk van de Heiligen Michaël en Magnus)als zelfstandige parochiekerk vastlegt. De Friese Kerk is daarmeehet officiële pastorale centrum voor Nederlanders in Rome geworden, een functiedie de kerk in feite al vanaf 1985 vervulde.
Cappellanus
De 30e januari werd tevens Don Jan Heeffer, rector van het Pauselijk Nederlands College, geïnstalleerd als ‘Cappellanus Neerlandicus in Urbe’: de ‘Nederlandse kapelaan in de Stad’. Eén van de kenmerken van een Parochie is het voeren van registers. Kardinaal Simonis overhandigde Heeffer tijdens de installatieplechtigheid daarom het doopboek, vormselboek en huwelijksboek voor de tot parochiekerkverheven Friese Kerk.
Functie ruim 550 jaar vacant
Don Heeffer was als ‘Nederlandse kapelaan in de Stad’ verantwoordelijk voor de geestelijke zorg voor Nederlandse pelgrims en de Nederlandse gemeenschap in Rome. Hij vervulde een functie die meer dan 550 jaar vacant is geweest. De laatste cappellanus voor hem was de priester Henricus Neyeland uit de Duitse stad Bremen, in het gebied van de Friezen. Hij vervulde de functie tussen 1431 en 1435. Een tiental jaren later droeg Paus Eugenius IV de kerk over aan de Aartsbisschop van Ravenna. Daarbij bepaalde de paus dat er een perpetuum silentium, een‘eeuwigdurend stilzwijgen’, geldt voor allen die beweren op het kerkgebouw recht te hebben.
Kerk der Friezen, interieur (foto: RKK)
Kapittel
Na het overlijden van de Aartsbisschop van Ravenna in 1476 komt de Kerk der Friezen in eigendom van het kapittel van de Sint-Pieter. Het bij de kerk horende gastenverblijf wordt verkocht, vernieuwd en enkele decennia bewoond door verschillende prelaten. Onder hen de heilige kerkhervormer kardinaal Carolus Borromeus (+1584).
Scala santa
In de loop van de eeuwen wordt de kerk verschillende malen, geheel ofgedeeltelijk, gerestaureerd of aangepast. In 1633 laat het kapittelvan Sint-Pieter bijvoorbeeld de scala santa, de heilige trap,aanleggen, in directe concurrentie met de eigenlijke scala sancta bij de Sint Jan van Lateranen. Het mag immers niet zo zijn, dat de in de schaduw van de grote Sint-Pieter verscholen en door gebouwen aan het oog onttrokken Kerk der Friezen door het grote publiek vergeten wordt.
Herontdekt
De kerk is van 1759 tot 1929 parochiekerk voor de kerk dienaren van de Sint-Pieter, de zogeheten Sanpietrini. Een broederschap van het Allerheiligst Sacrament viert er van 1757 tot heden regelmatig eucharistie. In het begin van de twintigste eeuw wordt de Kerk van de Friezen herontdekt door Nederlanders in Rome.
Ontmoetingsplaats voor Nederlanders
Vanaf 1981 wordt de Kerk van de Friezen sporadisch gebruikt door de Nederlanders in Rome. Dit gebeurt op initiatief van mgr. M. Muskens, toentertijd rector van het Nederlands College, en latern bisschop van Breda. In 1983 sluiten de Nederlandse bisschoppen in de kerk hun Ad-liminabezoek af. Sinds 1985 is er iedere zondag een eucharistieviering in het Nederlands. In 1988 kondigt kardinaal Simonis er het Willibrordjaar aan en in 1995 wijdt paus Johannes Paulus II het nieuwe altaar. Bij gelegenheid van het Jubeljaar 2000 wordt op initiatief van de toenmalige rector van het Nederlands College, Rud Smit, de scala santa gerestaureerd en opnieuw opengesteld. De kerk is dan inmiddels uitgegroeid tot een ontmoetingsplaats voor Nederlandse ‘expats’ en duizenden toeristen en pelgrims die jaarlijks vanuit Nederland Rome bezoeken.
Immigrantenkerk
Eind 2004 hebben het bisdom Rome en het kapittel van de Sint-Pieter - als eigenaar van de kerk - de Kerk van de Friezen aangewezen als immigrantenkerk voor de Nederlanders. Alhoewel de kerk eigendom blijft van het kapittel van de Sint-Pieter, is de formele band tussen de Nederlandse geloofsgemeenschap in Rome en de Friese Kerk van Michaël en Magnus daarmee voor de toekomst veiliggesteld.
Kerk der Friezen
Foto: RKK
