Liturgisch ereteken
Een pallium is een bijzonder ereteken behorend bij het liturgisch tenue van katholieke en orthodoxe patriarchen en aartsbisschoppen. In de Rooms-Katholieke Kerk symboliseert het de pauselijke macht én de verknochtheid van de kerkprovincies aan de Heilige Stoel. Het bestaat uit een witwollen band, versierd met zwarte kruisjes, die om de schouders wordt gedragen. Het pallium is soms met kostbare siernaalden op het kazuifel vastgemaakt.

Petrus en Paulus
Alleen de paus en de aartsbisschoppen mogen een pallium dragen. De paus draagt het overal waar hij voorgaat in pontificale hoogmissen; aartsbisschoppen mogen dat alleen in hun eigen kerkprovincie. Sinds de negende eeuw bestaat het gebruik dat de paus het pallium bij nieuwe aartsbisschoppen oplegt. Dat gebeurt ieder jaar op 29 juni, het hoogfeest van Petrus en Paulus. Normaliter vindt het ritueel plaats in de Sint-Pietersbasiliek in Rome.


Palliumoplegging 2005 (foto: RKK) 

Metropoliet
Een aartsbisschop is in de hiërarchie van de RK-Kerk een bisschop die aan het hoofd staat van een kerkprovincie, een organisatorische eenheid die gevormd wordt door een aantal bisdommen. Er bestaan ook titulaire aartsbisschoppen, dat zijn prelaten die de bisschopswijding hebben ontvangen en de titel 'aartsbisschop' dragen, maar geen aartsbisdom leiden; zij mogen geen pallium dragen. Een aartsbisschop in eigenlijke zin wordt ook wel metropoliet genoemd. Hij heeft echter geen macht over de andere bisschoppen van zijn kerkprovincie, maar is wel de eerste onder de gelijken. De metropoliet van de Nederlandse kerkprovincie is de aartsbisschop van Utrecht.

Sint Agnes
De wol van het pallium is afkomstig van lammetjes die op 21 januari, de feestdag van Sint Agnes, worden gezegend. Meestal vindt de zegeningsceremonie plaats in de pauselijke vertrekken in Vaticaanstad. Nadat de nieuwe pallia zijn vervaardigd worden ze bewaard in de Confessio van de Sint-Pietersbasiliek, onder het pauselijk hoogaltaar.


Het pallium gedragen door Byzantijnse bisschoppen

Eresjerp
Het pallium werd in het Oosten als liturgisch ereteken eerder gebruikt dan in het Westen. Aanvankelijk was het waarschijnlijk een eresjerp voor filosofen en hoogwaardigheidsbekleders.

Nieuw pauselijk pallium
Nieuwe pausen krijgen het pallium door kardinalen opgelegd. Dat gebeurt tijdens de inauguratiemis, een paar dagen na de pauskeuze. Paus Benedictus XVI koos voor zijn inauguratie op 24 april 2005 voor een ander model pallium. Dat sloot volgens hem beter aan bij het model dat aartsbisschoppen in het eerste millennium droegen. Het nieuwe pauspallium is een schouderstola, die aan de linkerzijde afhangt. Het is 2,6 meter lang en 11 centimeter breed. Benedictus XVI preekte bij zijn inauguratie onder meer over de betekenis van het pallium. Volgens hem verwijst het naar een parabel van Jezus, waarin de Goede Herder op zoek gaat naar een verloren schaap, het vindt en op zijn schouders terugbrengt naar de kudde. De kruisjes en de siernaalden symboliseren de vijf wonden van de gekruisigde Christus.


Detail pauselijk pallium (foto: L'Osservatore Romano)