Hilversum (Van onze redactie) 25 september 2007 - In ongewoon scherpe bewoordingen heeft kardinaal Karl Lehmann gisteren de jongste golf van protestantse kritiek op de Katholieke Kerk afgewezen. Dat deed hij aan het begin van de herfstvergadering van de Duitse bisschoppenconferentie in Fulda. In zijn openingstoespraak zei de voorzitter van de Duitse bisschoppenconferentie dat de negatieve reacties op een Vaticaanse document over het wezen van de Kerk lijkt op een antikatholieke campagne.

Protestantse kerken geen kerk
De Congregatie voor de Geloofsleer publiceerde op 10 juli een document waarin een onderscheid gemaakt wordt tussen de begrippen kerk en kerkelijke gemeenschappen. Protestantse kerken zijn volgens de katholieke doctrine geen kerk in eigenlijke zin, omdat ze een aantal wezenskenmerken van kerk-zijn missen, zoals de apostolische successie en de juiste sacramentenleer en –praxis.

Grof en heftig
Na de publicatie van het document reageerden protestantse vertegenwoordigers furieus. Volgens Lehmann vertoonde deze respons “trekken van een regelrechte campagne, die enerzijds grof en heftig was, anderzijds bij niet weinigen herinneringen aan oude antikatholieke posities wakker riep”.

Vaticanum II
Lehmann zei dat het stuk een herhaling was van de ecclesiologie van het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965). In het conciliedocument Lumen Gentium werd voor de eerste keer in de kerkgeschiedenis gesteld dat de Kerk van Christus niet zomaar met de Katholieke Kerk geïdentificeerd kan worden. “Christus’ Kerk wordt in de Katholieke Kerk verwerkelijkt”, zegt Lehmann. Tegelijkertijd erkende het concilie dat er ook in niet-katholieke kerken en kerkelijke gemeenschappen “werkelijke elementen van kerk-zijn” aanwezig zijn. Het komt er volgens de kardinaal op neer dat de Katholieke Kerk bleef vasthouden aan de ‘substantiële identiteit’ met de Kerk van Christus, maar dat ze geen aanspraak meer maakte op een ‘exclusieve, absolute identiteit’.

Kritiek op Vaticaan
Lehmann uitte in Fulda ook kritiek op het Vaticaan. Hij vindt dat de Curie onnodig veel misverstanden heeft veroorzaakt. De manier waarop de reeds bekende leer opnieuw naar buiten werd gebracht, veroorzaakte onnodig veel commotie, vindt de kardinaal. Hij pleit er daarom voor dat de Congregatie voor de Geloofsleer in de toekomst nauwer samenwerkt met de Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Eenheid der Christenen.  

Jubileum
Karl Lehmann (71), sinds 1983 bisschop van Mainz, viert dit jaar zijn 20-jarig jubileum als voorzitter van de Duits bisschoppenconferentie.