Hilversum (Van onze redactie) 29 april 2008 - “Hugo Claus wordt als een soort heilige neergezet, omdat hij zelf gekozen heeft voor zijn levenseinde”, zegt aartsbisschop Wim Eijk van Utrecht vandaag in een interview met De Staatscourant. Zelf zou hij de dood van de Belgische schrijver en Alzheimerpatiënt heel anders willen kwalificeren: “Uiteindelijk getuigt de zelfverkozen dood van een gebrek aan moed, van toegeven aan lijdensangst”.

Moedig
De aartsbisschop noemt het “juist moedig om de eigen kwetsbaarheid onder ogen te zien en ook aantasting van de gezondheid te durven ondergaan”. Dat betekent volgens hem niet dat je het lijden moet bagatelliseren. Zo noemt hij het lijden van de vorige maand overleden Franse kankerpatiënte Sébire ‘vreselijk’. Sébire overleed na het innemen van een zwaar slaapmiddel, twee dagen nadat een rechter haar het recht op euthanasie had ontzegd.

Begrip
Over Sébire zegt Eijk: “Je kunt er begrip voor hebben dat zij naar de dood verlangde, gezien de misvorming van haar gezicht, verlies van gezichtsvermogen en vreselijke pijn, maar toch hadden ze ook haar een menswaardig levenseinde kunnen bieden. De pijn kunnen wegnemen door haar bewustzijn te verlagen. Waarom is dat niet gebeurd?"

Beschikkingsrecht
Een mens heeft geen volledig beschikkingsrecht over zijn lichaam, betoogt Eijk in De Staatscourant. "En dus ook niet over eigen leven of dood, of leven en dood van een ander." Dat baseert Eijk op de ‘katholieke bijbelse visie’ die ervan uitgaat dat het lichaam essentieel bij de mens hoort. "De mens is niet alleen in zijn geestelijke dimensie een manifestatie van God op deze wereld, maar ook in zijn lichamelijke dimensie."

Object
Eijk richt zich tegen ‘de algemene trend’ die hij in de samenleving waarneemt, die "de persoon verengt tot zijn bewustzijn en het lichaam ziet als een object dat tegenover die persoon staat, waarvan hij afstand kan doen als het zijn instrumentele waarde verliest."

Herseninfarct
Eijk werd in 2001 getroffen door een herseninfarct, met tijdelijk verlamde benen en stembanden en langdurige aangezichtspijn. Hij zegt in die tijd nooit aan actieve levensbeëindiging te hebben gedacht, “maar in het begin dacht ik wel aan het lijden dat mij bespaard zou zijn gebleven als ik aan het infarct was overleden”. Later merkte hij dat zijn godsvertrouwen in de revalidatieperiode is toegenomen. “Ik had nooit verwacht dat ik dit zou kunnen dragen, maar de Heilige Geest werkte in mij als kracht.”