Hilversum (Van onze redactie) 18 juni 2008 - De Nederlandse bisschoppen hebben gisteren hun definitieve antwoord gegeven op de brochure Kerk & Ambt van de Nederlandse dominicanenprovincie. In dit op 31 augustus 2007 verspreide stuk, baseren de dominicanen zich op het Tweede Vaticaans Concilie. “De brochure interpreteert het concilie echter foutief, omdat zij een eenzijdige keuze maakt voor het beeld van de Kerk als Volk van God e ten onrechte beweert dat dit de volledige kerkvisie van Vaticanum II zou zijn”, aldus de bisschoppen in de brief Kerk, Eucharistie en Priesterschap.

Kerk als mysterie
De bisschoppen wijzen erop dat het beeld Volk van God slechts één van de kerkbeelden van het concilie is. Minstens zo belangrijk zijn de kerkbeelden ‘Lichaam van Christus’ en ‘Tempel van de Heilige Geest’. Het gaat er volgens de bisschoppen om de kerk te zien als een mysterie en als een sacrament, ‘dat wil zeggen het teken en instrument van de innige vereniging met God en van de eenheid van heel het menselijk geslacht.”

Onkatholieke visie
De bisschoppen verwijten de auteurs van Kerk & Ambt dat zij met hun eenzijdige interpretatie van het conciliedocument Lumen gentium tot een onkatholieke visie op de plaatselijke geloofsgemeenschap komen. Kerk & Ambt lijkt uit te gaan van een min of meer autonoom karakter van de parochies. “Volgens het officiële katholieke zelfverstaan dient er een organische wisselwerking te zijn tussen de drie niveau van kerk-zijn: het niveau van de parochie, dat van het bisdom en dat van de universele Kerk”, aldus de bisschoppen.

Eigen voorgangers
Kerk & Ambt benadrukt volgens de bisschoppen terecht dat de eucharistie bron een hoogtepunt van het christelijk leven is. Om dit te waarborgen zeiden de dominicanen dat in geval van priesternood de gelovigen uit hun midden een voorganger kunnen kiezen. Kerk & Ambt stelt op basis van de Volk Gods-gedachte: “Voorgangers in lokale vieringen dienen bezielde gelovigen te zijn. Of ze man of vrouw zijn, homo of hetero, gehuwd of ongehuwd, doet niet ter zake.” Deze keuze kan dan worden bevestigd door handoplegging door de bisschop. Mocht deze dat weigeren dan mogen de gelovigen er volgens de dominicanen toch van uitgaan dat er sprake is van een echte eucharistie als deze gekozen leken voorgaat.

In strijd met geloof
De bisschoppen wijzen het pleidooi van de dominicanen krachtig van de hand. “Het eucharistisch mysterie kan in geen enkele gemeenschap gevierd worden dan door de gewijde priester, hetgeen het Vierde Lateraans Concilie [1215] uitdrukkelijk heeft verklaard”, zo stellen zij. Deze ‘vrijzinnige visies’ zijn ‘in strijd met het geloof van de Rooms-Katholieke Kerk’.  

Priester is primair getuige
Het priesterambt heeft niet slechts een functioneel maar vooral een sacramenteel karakter. “Het is te betreuren dat het rapport van de dominicanen te zeer uit gaat van een functionele benadering van de voorganger: hij of zij moet leiding geven”, schrijven de bisschoppen. “De priester is op de allereerst getuige van de verrezen Heer en pas op de tweede plaats een bestuurder. Hij is bij de bediening van de sacramenten primair een teken en een instrument in Gods hand. Over Eucharistie en priesterschap kan men daarom niet naar eigen inzichten beschikken.”