Hilversum (KNA/Van onze redactie) 30 september 2008 - De katholieke leer op het gebied van aflaten hindert de oecumene. Dat zegt de lutherse bisschop van Braunschweig, Friedrich Weber, in een vandaag gepubliceerd interview met het kerkelijk blad VELKD-Informationen.

Paulusjaar
“Het blijft raadselachtig waarom het Vaticaan aan het begin van het Paulusjaar weer wijst op de mogelijkheid een aflaat te verkrijgen”, aldus Weber, die namens de lutherse (evangelische) bisschoppen van Duitsland belast is met de dialoog met de rooms-katholieke Kerk. Hij roept lutheranen op met katholieken een theologisch debat over de aflaten te voeren. 

Maarten Luther
De verkoop van aflaatbrieven in de 16e eeuw was voor Maarten Luther aanleiding om in het openbaar kritiek op het kerkelijk leergezag te leveren. Alleen God kan volgens de protestantse leer mensen rechtvaardigen. “Die [rechtvaardiging] kan niet door het kopen van een aflaat worden verkregen”, aldus Weber.

Geschonken
De moderne katholieke aflaat kan niet meer tegen betaling worden verkregen, maar wordt geschonken bij bijzondere kerkelijke gebeurtenissen, zoals een jubeljaar, een pelgrimage of een ander evenement. Recente voorbeelden zijn de aflaten bij gelegenheid van het Heilig Jaar 2000, het Jaar van de Eucharistie (2005) en de Wereldjongerendagen.

Aflaat veronderstelt absolutie
Bisschop Weber zegt te erkennen dat de Katholieke Kerk leert dat iemand pas een aflaat kan verkrijgen als hij oprecht berouw heeft over gedane zonden en de vergevende absolutie in het biechtsacrament heeft ontvangen. Volgens de evangelische kerkleider wordt de aflaat door katholieken daarom niet als heilsnoodzakelijk beschouwd. Het verkrijgen van aflaten behoort tot het terrein van de devotie, zegt Weber. Niettemin roept deze praktijk volgens hem associaties op die niet dienstbaar zijn aan de oecumene, die het toch van “empathie” moet hebben. 

Kwijtschelding van tijdelijke straffen
De moderne pausen hebben de middeleeuwse doctrine over de aflaat steeds bevestigd. In 1967 schreef Paulus VI in zijn apostolische constitutie Indulgentiarum doctrina: “De aflaat is de kwijtschelding ten overstaan van God van tijdelijke straffen voor zonden die, wat de schuld betreft, reeds vergeven werden; de goed ingestelde gelovige kan deze kwijtschelding onder bepaalde welomschreven voorwaarden verwerven door toedoen van de kerk die als beheerster van de verlossing met gezag de schat der voldoeningen van Christus en de heiligen uitdeelt en toepast.”

Macht om te binden en te ontbinden
De Catechismus van de Katholieke Kerk zegt dat “de aflaat wordt verkregen door toedoen van de kerk krachtens haar macht om te binden en te ontbinden, een macht die haar door Christus Jezus verleend werd”.