Hilversum (Van onze redactie) 19 november 2008 - Luther had gelijk toen hij zei dat de christen alleen door het geloof (sola fide) gered wordt en niet door de goede daden. Dat zei paus Benedictus XVI vanochtend in zijn catechesereeks over de heilige apostel Paulus. De Heilige Vader definieerde geloof als een verbondenheid met Christus die het leven omvormt en zich uit in de liefde tot God en de naaste.

Geloof alleen
De paus sprak over de rechtvaardigingsleer, het centrale verschil van opvatting dat leidde tot de Reformatie. Luther leerde dat de mens wordt gered door het geloof alleen, niet door de werken die hij verricht. Dat is volgens Benedictus juist indien daarmee het geloof niet losgemaakt wordt van de liefde tot God en de naaste. Paulus spreekt van een geloof dat werkzaam wordt in de caritas, hield de paus de ruim 20.000 toehoorders op het Sint-Pietersplein voor.

God volstaat
In de liefde voor God en de naaste wordt de wet vervuld, zei Benedictus. De mens wordt dan ook gerechtvaardigd in de liefde die de “verwezenlijking is van de gemeenschap met Christus”. (…) Gerechtvaardigd zijn betekent eenvoudigweg met Christus zijn, in Christus zijn. (…) Andere overwegingen zijn niet meer noodzakelijk. Hij volstaat.”

Gerechtvaardigd
De paus wees erop dat volgens de Schrift de liefde het enige criterium is om het eeuwig leven binnen te gaan.“Want Ik had honger en jullie hebben Me te eten gegeven. (Mt. 25, 35)” “Zo wordt de rechtvaardiging beslist in de liefde”, zei Benedictus. Tussen de liefde en de realisering van het geloof ziet hij geen tegenstelling. “Verenigd met Jezus zijn we gerechtvaardigd en op geen enkele andere wijze.”

Verklaring van Augsburg
Katholieken en lutheranen tekenden in 1999 in het Duitse Augsburg een gezamenlijke verklaring over de zogeheten rechtvaardigingsleer. Dat loste op leerstellig vlak een meningsverschil op dat mede aan de basis stond van de Reformatie die de Europese christenheid in tweeën splitste. De woorden van de paus doen net als de verklaring van Augsburg recht aan beide opvattingen. Het document stelt dat redding verkregen wordt door Gods genade en dat die zich uit in het handelen van de gelovige.