Hilversum (ANP) 20 mei 2009 - Seksueel misbruik was op katholieke scholen in Ierland tot in de jaren '90 schering en inslag. Onderzoek door de overheid naar misstanden in de afgelopen 60 jaar heeft uitgewezen dat misbruik onlosmakelijk verbonden was met jongensscholen. Het onderzoek heeft negen jaar geduurd.

Discipline
De onderzoekers stelden vandaag verder dat lichamelijke en geestelijke mishandeling kenmerkend was voor de scholen. De instituten werden geleid 'op een strenge, geordende manier die op onredelijke wijze discipline afdwong bij de leerlingen en zelfs leraren', aldus het rapport.

Als gevangenen en slaven
Meer dan 35.000 kinderen werden tot de jaren '90 geplaatst in de katholieke instellingen. Meer dan duizend oud-leerlingen vertelden de onderzoekscommissie over het misbruik tijdens hun verblijf. Hun verklaringen maakten overduidelijk dat kinderen op de scholen behandeld werden als gevangenen en slaven in plaats van als vrije mensen, aldus de onderzoekers.

Geslagen, verkracht en vernederd
Op de scholen werd door de geestelijken geslagen, verkracht en vernederd. Ook werden kinderen uitgehongerd. Controleurs van de overheid slaagden er niet in de mishandelingen te stoppen. Ook geestelijk leiders grepen niet in. Op meisjesscholen was het misbruik aanzienlijk minder, maar ook daar ging volgens de commissie veel mis.

Zelfmoord
Alle onderzochte instellingen zijn inmiddels gesloten. Veel kinderen moesten naar de katholieke scholen nadat ze hadden gespijbeld of wegens kleine misdaden. Maar ook kinderen van ongetrouwde moeders en wezen werden aan de zorg van de geestelijken toevertrouwd. Later pleegden veel van de leerlingen zelfmoord.

Geen vervolging
Het rapport zal niet gebruikt worden om geestelijken te vervolgen voor hun misdaden. Dat komt onder meer door een rechtszaak die de congregatie van de Christian Brothers in 2004 won. Daardoor moet de identiteit van de geestelijken geheim blijven, ook als ze inmiddels zijn overleden.

Verwerking
De onderzoekers gaven 21 suggesties om het verleden te verwerken. Het bouwen van een permanent monument is een idee. Daarnaast moet de overheid de kinderbescherming verbeteren en slachtoffers psychische hulp bieden om met het verleden in het reine te kunnen komen.