Hilversum (NOS) 1 november 2009 - Dit weekeinde werd stilgestaan bij het 500-jarig bestaan van het Sint-Geertruidsleen van de Friese pastoor Goffa Attama. Het fonds is een van Nederlands oudste studiebeurzen.

Erfenis
Goffa was in 1487 pastoor van zijn geboortedorp Abbega. Op 9 juli 1508 (feest van Sint Geertruid) tekende hij zijn testament, waarbij hij de opbrengst van zijn landerijen onder meer bestemde voor een leen. Een jaar later stierf hij.

Ook niet-familie
Het geld werd na verloop van tijd steeds meer aangewend voor steun aan kinderen van familieleden, vooral voor hun scholing. Aan het einde van de 19de eeuw kwamen ook gegadigden buiten de familie voor een toelage in aanmerking.

Tjalling Koopmans
In het jaar 1925 had het leen ruimte voor twee beurzen. Het fonds riep in lokale kranten kandidaten op. Er kwamen geen familieleden opdagen, dus volgde een openbare inschrijving. Een van de geselecteerden was de wiskundestudent Tjalling Koopmans.

Nobelprijs
Koopmans won in 1975 de Nobelprijs voor de Economie. Later beschreef hij welke beslissende rol het leen in zijn leven heeft gespeeld. "Het Sint-Geertruidsleen heeft mij gesteund tot mijn 26ste geboortedag. Ik zal altijd dankbaar zijn voor de steun, die mij financiële en dus ook intellectuele onafhankelijkheid verschafte", aldus Koopmans (1910-1985).

Lolle Nauta
Een andere bekendheid die met steun van het leen studeerde was de Groningse hoogleraar wijsbegeerte Lolle Nauta (1929-2006), jarenlang ideoloog van de Partij van de Arbeid.

Nog steeds
Het leen bestaat nog altijd. Een bestuur kiest jaarlijks enkele studenten die met een beurs van een paar duizend euro een aanvulling ontvangen op de basisbeurs. Maar vooral ook ondersteunt het fonds studenten uit Afrika en Azië. Sinds 1987 hebben ruim 150 studenten van het leen gebruik gemaakt, van wie 14 procent verwant is aan de pastoor, 32 procent kwam uit het buitenland.