Hilversum (Van onze redactie) 29 december 2009 - De Ierse kardinaal Daly is vannacht voor ernstige hartproblemen behandeld in een ziekenhuis in Belfast. De opname komt enkele dagen nadat weer twee collega-bisschoppen hun ontslag hadden ingediend en zijn oude kathedraal tot de grond toe was afgebrand.

Annus horribilis
Kardinaal Cahal Daly (92), voormalig primaat van Ierland en jarenlang gezichtsbepalend voor de Ierse kerk, kampte in het verleden al met hartproblemen. Na pijn op de borst moest hij gisteren met spoed worden opgenomen op de intensive care van Belfast City Hospital in zijn woonplaats. Het is het sluitstuk van een annus horribilis die de Kerk van Ierland zich nog lang zal heugen.

Rapporten en ontslagen
Twee vernietigende rapporten verschenen dit jaar over seksueel misbruik door priesters brachten het land in rep en roer. De rapporten waren aanleiding voor vier bisschoppen om op te stappen, waarvan twee hun vertrek voor kerstmis aankondigden. Tot overmaat van ramp brandde op kerstochtend de monumentale Saint Mel’s Cathedral in Longford, zetel van het bisdom Ardagh en Clonmacnoise, tot de grond toe af.


Foto: John Armagh
Saint Mel’s Cathedral in de zomer van 2008 (foto: John Armagh)

St Mel’s Cathedral
De kathedraal in Longford was onder leiding van Daly gemoderniseerd, nadat deze in 1967 bisschop van Ardagh en Clonmacnoise was geworden. Zijn opvolger, de bescheiden, mediaschuwe bisschop Colm O’Reilly, had nog nooit zo vurig gepreekt als in de kerstnachtmis van 2009. De aanwezigen waren volgens The Irish Independent geraakt door de ceremonie met een aangrijpende preek waarin de bisschop had gesproken over de “duisternis” die de kerk nu tegemoet zag. In zijn homilie had hij parallellen getrokken met kerstochtend 1642, toen een naburig klooster tot de grond toe was afgebrand.

Tranen
Bisschop O’Reilly stond enkele uren na zijn preek voor de rokende resten van zijn kathedraal. Met vele anderen barstte hij in tranen uit toen bleek dat het gebouw niet meer te redden was. De kathedraal, bekend om zijn kunstschatten en historische documenten, is volgens de bisschop volledig vernield.

Nationaal symbool
De kathedraal is van nationale betekenis voor Ierland, omdat de bouw ervan tussen 1840 en 1856 werd geassocieerd met de veerkrachtige Ierse geest en met de herrijzenis van de Ierse natie. Het gebouw gold als teken van hoop in tijden van honger, armoede, uitbuiting en onderdrukking.

Vaticanum II
De gehospitaliseerde Cahal Daly was de eerste bisschop die na het Tweede Vaticaans Concilie in Ierland werd benoemd en hij is de laatste nog levende Ierse bisschop die deze grote kerkvergadering als adviseur heeft bijgewoond. Daly werd in 1982 bisschop van Down en Connor (Belfast) en in 1990, na de plotselinge dood in Lourdes van kardinaal Tomas O’Fiaich, aartsbisschop van Armagh en Primate of All Ireland. In 1991 creëerde paus Johannes Paulus II hem kardinaal. In 1996 ging hij met emeritaat.

Celibaat
Daly voerde een behoudende koers op medisch-ethisch gebied. Zijn opvattingen over huwelijk en celibaat waren strikt. Zo had hij in 1995 een openlijke aanvaring met de toenmalige bisschop van Ferns, Brendan Comiskey, die het had gewaagd het verplichte celibaat voor priesters ter discussie te stellen.

IRA
Op politiek en oecumenisch gebied oogstte kardinaal Daly veel lof voor de rol die hij speelde in de toenadering tussen katholieken en protestanten. Hij was een fel criticus van de gewapende strijd van de IRA en van de protestantse paramilitaire organisaties. Zo vloog hij met zijn anglicaanse evenknie aartsbisschop Robin Eames en met andere protestantse kerkleiders naar Amerika om de Iers-Amerikaanse gemeenschap eensgezind duidelijk te maken dat beide kampen in Ierland permanente vrede wilden.

Bidden
Daly’s opvolger als aartsbisschop van Armagh en Primaat van Ierland, kardinaal Sean Brady, heeft na zijn bezoek aan het ziekenhuis in Belfast mensen opgeroepen te bidden voor kardinaal Daly. “Ik weet dat door heel Ierland mensen nu kardinaal Daly zullen gedenken in hun gebeden”, zegt hij vandaag in The Irish Times.