Hilversum (Van onze redactie) 4 februari 2010 - Als je helemaal niet ontvankelijk bent voor religieuze ervaringen, mis je iets belangrijks, stelt emeritus hoogleraar psychiatrie Herman van Praag in een interview in het tijdschrift VolZin.

Ongevoeligheid
“Ik heb atheïsme vergeleken met ongevoeligheid voor esthetische ervaringen”, zegt Van Praag. “Als iemand zegt ‘Schilderijen zeggen me niets’ of ‘literatuur en muziek doen me weinig’, dan ontbreekt daar iets dat het leven rijker en interessanter maakt. (…) Al zou religie een illusie zijn, dan is het de meest nobele illusie die de mens zich kan voorstellen.”

Creatieve pathologie
Niet alle religiositeit is gezond, zegt Van Praag. Religie kan ook ‘stollen’, zoals bij fundamentalisten, of ‘hyper’ worden, zoals bij sommige patiënten die hij tegenkwam in zijn praktijk, met godsdienstige wanen. Maar soms is die hyperreligiositeit een “creatieve pathologie”, zegt de psychiater.

Bovennormaal
Van Praag: “Neem de profeten uit de Bijbel, die literair en sociaal een buitengewoon belangrijke boodschap hebben. Dat zijn vreemde figuren geweest. Ze hoorden stemmen, dachten dat God tot ze sprak - ze zouden nu als abnormaal worden beschouwd. Ik noem ze bóvennormaal.”