Utrecht, 14 mei 2009 - De verfilming van Dan Browns tweede boek heeft niet zo'n hype opgeleverd als The Da Vinci Code. Toch is Angels and Demons als film veel beter geslaagd dan zijn roemruchte voorganger. Dat vindt onze recensent Frank G. Bosman. Hieronder zijn recensie.

Professor Langdon
In Angels and Demons wordt gesuggereerd dat Harvard-professor Robert Langdon (gespeeld door Ton Hanks) niet meer zo gewenst is in het Vaticaan vanwege zijn eerdere 'bemoeienis' met de katholieke kerk in The Da Vinci Code. Deze wrijving houdt niet op bij het filmscript.

Vaticaan
Zoals algemeen bekend was het Vaticaan op zijn zachtst gezegd niet zo te spreken over het beeld dat van haar geschetst werd in Browns eerste boek (en film). De kerk zou immers 'de waarheid' rond de ware identiteit van Maria Magdalena hebben verdonkeremaand. Het Vaticaan weigerde Howard dan ook toestemming om in haar kerken in Rome te filmen.  De regisseur probeerde er een rel(letje) uit te creëren, maar dat mislukte. De hype van The Da Vinci Code bleef uit. In juni vorig jaar liet het vicariaat Rome weten dat het geen kerken ter beschikking wilde stellen voor een op fantasie gebaseerde film “die het algemeen religieuze gevoel verstoort". Een legitieme reden, lijkt me zo. Als de Koninklijke Familie om een vergelijkbare redenen zou weigeren paleis Het Loo ter beschikking te stellen, kraait er geen haan naar. De productie moet nu uitwijken naar andere plaatsen zoals de Reggia di Caserta (koninklijk paleis). Daarnaast heeft men wat nog ontbreekt aan decors in de studio's van Los Angeles moeten nabouwen. En je merkt er in de film niets van.

Geen antikatholieke film
De bezorgdheid van het Vaticaan blijkt ongegrond. Angels and Demons is geen anti-katholieke of -religieuze film geworden, zoals sommige critici vooraf hadden beweerd. De Italiaanse emeritus bisschop Antonio Rosario Mennonna liet bijvoorbeeld weten dat de film "denigrerend, ontluisterend en beledigend" zou zijn voor de waarden en het prestige van de Kerk. Op basis van het gelijknamige boek (dat in Nederland onder de titel Het Bernini Mysterie werd verkocht) zouden de critici best eens een punt hebben kunnen hebben, doch de regisseur weet de film een veel vriendelijker uitstraling mee te geven. Hetzelfde gebeurde overigens met de verfilming van The Golden Compass, waarbij het expliciete antikatholicisme van het boek in de film sterk is afgezwakt.

Ontvoering papabili
Vlak voor het conclaaf worden vier potentiële pauskandidaten (papabili) ontvoerd en op gruwelijke wijze in het openbaar vermoord.. Alle aanwijzingen lijken te wijzen naar de Illuminati, een legendarische groep wetenschappers die door de RK-Kerk zouden zijn uitgeroeid. Bernini, Rafaël en Gallileo zouden lid zijn geweest. Een vergelijking met de Tempeliers/Priorij van Sion in The Da Vinci Code dringt zich op. 'Symboloog' Robert Langdon (Tom Hanks) wordt te hulp geroepen om een eeuwenoud Illuminati-spoor te volgen dwars door de grootste kerken van Rome ten einde de ondergang van de kerk te voorkomen.

Geloofwaardiger dan boek
Het lijkt zo opgeschreven en samengevat een nogal ongeloofwaardig verhaal, maar met een beetje suspense of disbelieve lijkt het in de film allemaal te kloppen. Deze geloofwaardigheid wordt versterkt doordat regisseur Howard enkele van Browns meest onwaarschijnlijke plotwendingen in diens boek uit de film heeft gehouden. Zo is de huurmoordenaar geen islamitische sektariër. Langdon hoeft in de film niet op miraculeuze wijze een kilometers hoge val uit een helikopter te overleven. En de net overleden paus heeft niet met behulp van artificiële inseminatie zijn celibaatsbelofte omzeilt. De overleden paus blijft in de film slechts de geestelijke vader van de camerlengo Patrick McKenna (Ewan McGregor). De camerlengo is de kamerheer van de paus en tijdens de sede vacante-periode (als de oude paus dood is en de nieuwe nog niet gekozen) de interim-chef van het Vaticaan. Natuurlijk kan elke katholieke criticus veel vertellen over allerlei fouten en foutjes die Brown en Howard hebben gemaakt betreffende de Vaticaanse protocollen, maar noch de auteur noch de regisseur hebben een handboek Vaticaanse Etiquette willen maken.

Mooie film
Een antikatholieke film? De regisseur Howard lijkt het advies van een van de kardinalen aan Langdon serieus te hebben genomen: "Geachte professor, als u over ons gaat schrijven, wilt u dat dan met mildheid doen?" Toch een mooie film.

Drs. Frank G. Bosman is theoloog en filmkenner. Hij is verbonden aan de Faculteit Katholieke Theologie van de Universiteit van Tilburg. Zie ook: www.GoedGezelschap.eu.