door Michiel Savelsbergh

Rkkerk.nl, 4 augustus 2006 - Mgr. Hurkmans, bisschop van ‘s-Hertogenbosch en referent voor huwelijk en gezin binnen de Nederlandse Bisschoppenconferentie, ziet nieuwe kansen voor huwelijk en gezin. Dit concludeerde hij tijdens de Wereldgezinsdagen die van 1 t/m 9 juli in Valencia zijn gehouden (zie ‘rkkerk.nl’, blz. 371).

In Nederland bloeien ondanks de secularisatie “toch weer huwelijken en gezinnen op. Vooral jongeren kiezen in alle vrijheid voor het huwelijk en het stichten van een gezin. Zij zijn minder belast met het verleden. De Kerk moet beseffen dat gezinnen een grote dienst aan de samenleving leveren. Het is nodig om gezinnen te evangeliseren. Want wanneer het gezin geëvangeliseerd is, zal het gezin op haar beurt de cultuur evangeliseren doordat haar leden op een liefdevolle wijze maatschappelijke en politieke verantwoordelijkheid op zich nemen. Het is nu aan de bisschoppen over heel de wereld om de inhoud van dit congres te assimileren en er uitdrukking aan te geven in het pastoraat,” aldus bisschop Hurkmans.

Geloofsoverdracht
Mgr. Hurkmans ziet het gezin als de belangrijkste plaats om het geloof over te dragen. “Tijdens deze dagen heb ik dikwijls moeten denken aan het gezin waaruit ik zelf kom. Mijn ouders gingen met ons naar de kerk en ik werd gewaar dat het hun iets deed. Het waren boerenmensen, geen boekenmensen. Maar toen de bijbel in korte afleveringen werd uitgegeven, abonneerden zij zich daarop en mijn vader las eruit voor. Dat vond hij mooi en ik ook. Wat mij ook aansprak was dat mijn ouders offers konden brengen. Ze moesten zich veel ontzeggen, want ze hadden negen kinderen, van wie er twee al heel jong stierven”, aldus de bisschop.

Goed instrument

Kardinaal William Joseph Levada, prefect van de Congregatie voor de Geloofsleer, wees er volgens de bisschop herhaaldelijk op dat het Compendium van de Katechismus van de Katholieke Kerk (KKK) een goed instrument is bij de geloofsoverdracht in het gezin. Hurkmans: “In artikel 2225 van de KKK lezen we dat door de genade van het sacrament van het huwelijk de ouders de verantwoordelijkheid maar ook het voorrecht hebben ontvangen om aan hun kinderen de ‘blijde boodschap’ mee te delen. Ouders zijn de eerste verkondigers, die de grondslag voor het geloofsleven van hun kinderen leggen.”

Hoopvolle tekenen

Kardinaal Stanislaw Dziwisz, de vroegere secretaris van paus Johannes Paulus II, hield volgens de bisschop met ingehouden emotie een voordracht waarin hij de betrokkenheid van die paus bij de familie aangaf. Familiarius Consortio, de Encycliek Donum vitae en de Brief aan de gezinnen, documenten van zijn hand, zijn de basisdocumenten op dit terrein”, aldus mgr. Hurkmans.

            De Bossche bisschop ziet voor het gezin ook hoopvolle tekenen in de verschillende nieuwe bewegingen in de Kerk. “Een sterk getuigenis kwam van Kiko Argüello, de stichter van het Neocatechumenaat. Zij vieren, naast de reguliere parochievieringen, op zaterdagavonden binnen de gemeenschap de eucharistie. Van daaruit leggen ze een directe band met de gezinstafel die zij zien als het ‘altaar’ van de familie, de huiskerk. Rond de gezinstafel bidt men en spreekt men over het geloof, waardoor het een integraal onderdeel is van het familieleven. Binnen het Neocatechumenaat is het een regel dat de vader zijn kinderen minstens één maal per week persoonlijk zegent”, stelt Hurkmans.

‘Misschien wel te rijk’

“De inhoudelijkheid van het theologisch congres in Valencia was rijk, misschien wel te rijk”, aldus de bisschop. “Daarom is het wenselijk dat de inhoud in boekvorm verschijnt, zoals beloofd. Ook vond ik dat veel inleiders, waaronder veel bisschoppen, de juiste verhouding tussen probleembeschrijving en oplossing uit het oog verloren. Dat moeten we in de Kerk een keer achter ons durven laten. Alleen signaleren wat er verkeerd is, is niet vruchtbaar”, zo concludeert mgr. Hurkmans.

‘Daar dooft het geloof uit’

De bijbel lezen met kinderen. Dat was de belangrijkste boodschap die Ilona Langendonck meenam van het congres tijdens de Wereldgezinsdagen in Valencia. Ze maakte samen met haar man en zoontje deel uit van de vertegenwoordiging vanuit het bisdom Den Bosch, samen met echtparen uit de bisdommen Roermond en Haarlem. “Waar de bijbel niet meer gelezen wordt daar dooft het geloof uit. Ouders hebben de taak het geloof te ontvangen, door te geven en te behouden. Iedere ouder is daarbij nodig, je mag daarin niet lui zijn”, vertelt Ilona. “Het lezen van de bijbel doe je niet alleen voor jezelf maar ook voor en met je kinderen. Ouders zouden iedere dag een moment vrij moeten maken om met hun kind of kinderen uit de bijbel te lezen en over de verhalen met ze te praten. Je moet het Evangelie voorleven”, is haar overtuiging. 

           “Bij jonge kinderen weet je natuurlijk niet precies wat het met ze doet, hoe zo’n verhaal bij ze landt”, vertelt Ilona die in tegenstelling tot haar man Pieter zelf nooit ‘kindkatholiek’ is geweest, maar later met geloof en Kerk is begonnen.

Opa’s en oma’s

Dat de definitie van het gezin op het congres breed werd gezien, van kinderen tot grootouders, bleek uit de speciale sessies voor opa’s en oma’s. “Grootouders spelen een belangrijke rol bij de geloofsoverdracht. Je kunt het een soort spiritualiteit ‘van achter de geraniums’ noemen, van mensen die in een minder actieve levensfase verkeren, maar wel een wezenlijke rol in de geloofscommunicatie spelen”, concludeert Ilona.