Soeterbeeck, 3 maart 2009

Rechtlijnig en sober
Deze week is het 550 jaar geleden dat in Utrecht Adriaan Florenszoon Boeyens, de latere paus Adrianus VI, het levenslicht zag. Antoine Bodar vertelt in deze uitzending van Soeterbeeck over deze sobere 'Nederlander', die in het weelderige en scabreuse Rome van het begin van de 16e eeuw altijd een vreemdeling is gebleven. Toen hij al na twintig maanden pontificaat overleed, overheerste binnen de Romeinse Curie de opluchting over de dood van deze 'schraapzuchtige barbaar'.

Schuldbewust en oecumenisch
Als paus Adriaan langer had geleefd, zou hij ongetwijfeld hebben geprobeerd de ontsporing van de Romeinse Curie - één van de belangrijkste kritiekpunten van Luther - ongedaan te maken. Tijdens de Rijksdag van Worms (1521) liet hij zelfs via een gezant een mea culpa klinken, dat later door Johannes Paulus II zelf oecumenisch werd genoemd. 'Wij bekennen openhartig dat God deze vervolging van Zijn Kerk toelaat om de zonden van de mensen, in het bijzonder priesters en prelaten', zo luidt het in zijn brief.

Hervorming RK-Kerk
Met Jan Greven, theoloog en oud-hoofdredacteur van Trouw, een gesprek over de vraag of de hervorming die in de loop der jaren toch heeft plaatsgevonden in de RK-Kerk in zijn ogen voldoende is geweest. Met andere woorden: wat staat de kerkgenootschappen die voortkomen uit de reformatie nog in de weg om terug te keren in de moederkerk? Of zijn de kritiekpunten van mensen als Luther en Calvijn nog altijd grotendeels geldig?


Doubt:  Zuster Aloysius (Meryl Streep) en pastoor Flynn (Philip Seymour Hoffman)

Twijfel
Verder een discussie met filmkenner Rolf Deen over Doubt, een film waarin het vermeende misbruik van een leerling door een priester die lesgeeft op zijn school centraal staat. De film is vooral spraakmakend door zijn ambiguïteit, zeker in het door misbruikschandalen geteisterde Amerika. Het is opmerkelijk dat Doubt vanaf het begin sympathie wekt voor pastoor Flynn - al is het zeker geen onverdeelde sympathie - in zijn confrontaties met zuster Aloysius, die het vermeende kwaad wil uitroeien en de schuldige aan de schandpaal wil nagelen. Over het misbruik blijft uiteindelijk twijfel - Doubt - bestaan. De film dwingt de kijker om zich tot deze onzekerheid te verhouden en om uiteindelijk op het eigen oordeel af te gaan. (Lees ook de recensie van deze film elders op deze site)