Verum Bonum Pulchrum, 16 januari 2005

Joost van den Vondel (1587-1679), een van onze allergrootste dichters en toneelschrijvers, is weer opnieuw in de belangstelling. De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde onderzocht onlangs bij haar leden wie bij de top tien schrijvers van onze literatuur hoorden. Op die lijst scoorde Joost van den Vondel hoog. Jarenlang werd in Nederland de traditie in standgehouden om de Gijsbrecht van Aemstel, Vondels beroemdste toneelstuk, op te voeren. Ook zijn toneelstukken Lucifer en Adam in ballingschap zijn indertijd, maar niet jaarlijks, met succes opgevoerd. Toen publiek en ook spelers volgens de heersende tijdgeest veel om actie, handeling en spektakel vroegen, zakte de belangstelling voor zijn werk, maar nu verdieping en behoefte aan mooie, krachtige taal, poëzie dus, aan het toenemen is, krijgt Vondel weer kansen. En waarom ook niet. Iedere cultuur kent zijn grote dichters. Duitsland heeft zijn Goethe, Engeland zijn Shakespeare, Frankrijk zijn Molière, en wij hebben Vondel. Inderdaad, de handeling bij Vondel zit niet in uiterlijke, maar in innerlijke actie, actie van de geest, van het geweten, van taal dus. De radio is daar bij uitstek het medium voor: Adam in ballingschap als hoorspel!  Vondel viert, als toppunt van paradijselijk geluk, in deze tragedie de bruiloft van Adam en Eva. De hele schitterende schepping omringt hen in de Hof van Eden. Maar groot is het contrast. Lucifer en zijn duivels Asmodé en Belial beramen een sluwe overval. Vondel trekt veel tijd uit voor de listigheden en opzet die leiden tot de val van dit eerste mensenpaar. En als de appel van de Boom van Goed en Kwaad is opgegeten, laat hij Adam en Eva eveneens elkaar uitgebreid smartelijke verwijten maken, totdat ze verdreven worden uit het Paradijs. Volgens kenners is dit Vondels meest poëtische toneeltekst.   Adam in ballingschap, toneelstuk van Joost van den Vondel zal in twee delen worden uitgezonden. De tekst van Vondel is, daar waar nodig, hertaald door de dichter Jos Versteegen met handhaving van rijm en metrum. De regie is in handen van Louis Houët. Met medewerking van o.a. Hans Hoes (Adam), Trudy de Jong (Eva), Joop Keesmaat (Lucifer), Arthur Boni (Asmodé), Rein Edzard (Gabriel) en Theo de Groot (Belial). Techniek: Frans de Rond De opname vindt plaats in Studio Byton in Loosdrecht.  

Dit programma is een herhaling van  28 december 2003.  

Gedraaide muziek